Fretbuzz oplossen: weg met die rammelende snaren
Je slaat vol enthousiasme een akkoord aan en in plaats van een mooie, ronde klank hoor je een irritant, metaalachtig gerammel. Fretbuzz. Het overkomt de beste gitaristen en het kan je speelplezier flink verpesten.
Betekent dit direct dat je gitaar rijp is voor de brandstapel of een dure reparatie nodig heeft? Zeker niet. Vaak kun je dit probleem prima zelf verhelpen. Op GuitarFinder.nl duiken we in de oorzaken en geven we je een no-nonsense stappenplan om je instrument weer loepzuiver te laten klinken.
Waar komt fretbuzz eigenlijk vandaan?
Kort gezegd: je trillende snaar raakt tijdens het spelen een fret die verderop op de hals ligt. Dat gebots zorgt voor de rammel. Als je weet waarom dit gebeurt, kun je het oplossen. Dit zijn de vier meest logische boosdoeners:
- De actie is te laag: De snaren liggen simpelweg te dicht op de frets.
- De hals staat niet goed afgesteld: Een gitaarhals hoort niet kaarsrecht te zijn. Als hij te recht of juist te bol staat, krijg je problemen.
- Slijtage aan de frets: Frets kunnen na verloop van tijd afslijten. Als de ene fret hoger is dan de andere, gaat de snaar aanlopen.
- Je slaat te hard aan: Soms ligt het niet aan de gitaar, maar aan je rechterhand. Een erg agressieve aanslag laat de snaren zo ver uitslaan dat ze de frets wel moeten raken.
Zelf fretbuzz verhelpen in 4 stappen
Klaar om te sleutelen? Loop deze stappen langs om de boosdoener te vinden en aan te pakken.
Stap 1: Kijk kritisch naar je snaren en je techniek
Begin altijd bij de basis. Oude, roestige snaren trillen niet mooi gelijkmatig en kunnen onnodige buzz veroorzaken. Zet er dus eerst eens een vers setje op. Kijk daarnaast even naar hoe je speelt. Druk je de snaren wel stevig in, en het liefst vlak achter de fret? En als je een echte ‘hardhitter’ bent, dan ontkom je er niet aan om de snaren van je gitaar standaard iets hoger te zetten.
Stap 2: Check de kromming van de hals (truss rod)
Een gitaarhals heeft een klein beetje ‘relief’ (holling) nodig. Je checkt dit heel simpel zelf: druk de lage E-snaar in op de eerste fret (gebruik eventueel een capo) en doe hetzelfde bij de fret waar de hals de body raakt (meestal de 17e fret). Kijk nu naar de ruimte tussen de onderkant van de snaar en de bovenkant van de 8e fret.
- Ligt de snaar daar strak tegen de fret aan? Dan is de hals te recht (of zelfs bol) en moet de halspen (truss rod) ietsje losser. Draai tegen de klok in.
- Zit er juist heel veel ruimte tussen? Dan staat de hals te hol. Draai de truss rod met de klok mee om hem wat strakker te zetten.
Gouden tip: Draai nooit meer dan een kwartslag per keer met je inbussleutel. Geef het hout daarna even de tijd om te reageren voordat je verder draait.
Handig hulpje: een snaarhoogte meter:
Dunlop String Action Gauge / Snaren Actie Meter – No Blister
Stap 3: Pas de snaarhoogte aan bij de brug
Staat de hals inmiddels goed, maar rammelt de boel nog steeds? Dan ligt de actie (de snaarhoogte) hoogstwaarschijnlijk te laag. Dit pas je aan op de brug van je gitaar. Bij elektrische gitaren gebruik je vaak een piepklein inbussleuteltje om de zadels per snaar iets omhoog te draaien. Bij akoestische gitaren zul je het zadelstukje iets moeten verhogen. Doe dit in kleine stapjes en speel tussendoor steeds even om te horen of de buzz al weg is.
Stap 4: Controleer de topkam
Hoor je de rammel eigenlijk alleen als je ‘open’ snaren speelt, dus als je met je linkerhand helemaal niets indrukt? Dan is de kans groot dat de gleufjes in de topkam (dat kleine strookje bij de kop van je gitaar) te diep zijn ingesleten. Dit is vrij lastig om zelf mooi te fixen; de topkam moet dan vaak professioneel worden opgevuld of helemaal worden vervangen.
Wanneer is het tijd voor een gitaarbouwer?
Als je alle bovenstaande stappen hebt doorlopen en je gitaar blijft hardnekkig rammelen, stop dan met zelf knutselen. De kans is groot dat je frets simpelweg niet meer helemaal waterpas zijn.
Een gitaarbouwer (luthier) heeft het juiste gereedschap en het vakmanschap om je frets te vlakken, te kronen en te polijsten. Het kost je een paar tientjes tot over de honderd euro, maar je krijgt er een instrument voor terug dat vaak lichter en zuiverder speelt dan toen het vers uit de fabriek kwam. Een afstelbeurt van een gitaar is écht een cadeautje aan jezelf.
Dit artikel bevat affiliates, lees meer in de disclaimer
